Begrippen uit je boekhouding.

De woorden die je tegenkomt in je administratie, je aangiftes en brieven van de Belastingdienst. Kort en in gewone taal uitgelegd, voor ZZP'ers en eenmanszaken.

Spring naar

39 begrippen

A

  • Aanslag(definitieve aanslag, belastingaanslag)

    Een aanslag is de brief van de Belastingdienst waarin staat hoeveel belasting je moet betalen of terugkrijgt. Bij de inkomstenbelasting komt de definitieve aanslag nadat de Belastingdienst je aangifte heeft bekeken. Staat er een ander bedrag dan je verwachtte, dan kun je bezwaar maken.

    Belastingdienst
  • Afschrijven(afschrijving)

    Afschrijven betekent dat je de kosten van iets wat je jarenlang voor je bedrijf gebruikt, zoals een laptop of een bus, over meerdere jaren verdeelt. Elk jaar trek je een deel af van je winst. Kost iets minder dan €450, dan trek je het in één keer af.

    Inkomstenbelasting
  • Ambtshalve vermindering

    Ambtshalve vermindering is een verzoek aan de Belastingdienst om een aanslag te verlagen als de termijn voor bezwaar al voorbij is. Dat kan tot vijf jaar na het einde van het jaar waarover de aanslag gaat. De Belastingdienst hoeft niet mee te gaan, maar doet het vaak als de aanslag duidelijk te hoog is.

    Belastingdienst

B

  • Beconnummer

    Een Beconnummer is een registratienummer dat een fiscaal dienstverlener, zoals een boekhouder of belastingconsulent, bij de Belastingdienst kan aanvragen. Daarmee is de dienstverlener direct herkenbaar voor de Belastingdienst. Het geeft toegang tot regelingen voor dienstverleners, zoals langer uitstel voor de aangiftes van klanten.

    Belastingdienst
  • Belastingrente

    Belastingrente is rente die de Belastingdienst rekent als je belasting later betaalt dan had gekund. Bij de inkomstenbelasting betaal je geen belastingrente als je voor 1 mei aangifte doet en de Belastingdienst je gegevens ongewijzigd overneemt.

    Belastingdienst
  • Beroep

    In beroep gaan betekent dat je de rechter vraagt een beslissing van de Belastingdienst te beoordelen. Dat kan pas nadat je bezwaar hebt gemaakt en de Belastingdienst uitspraak heeft gedaan. Je hebt daarvoor zes weken na de datum van die uitspraak.

    Belastingdienst
  • Beschikking

    Een beschikking is een besluit van de Belastingdienst over jou dat geen aanslag is, zoals een boete of een besluit over rente. Ben je het er niet mee eens, dan maak je bezwaar binnen zes weken na de datum op de beschikking.

    Belastingdienst
  • Betalingsregeling

    Met een betalingsregeling spreek je met de Belastingdienst af dat je een aanslag in delen betaalt in plaats van in één keer. Je vraagt die zelf aan en betaalt over het openstaande bedrag rente. De Belastingdienst beslist of je de regeling krijgt.

    Belastingdienst
  • Bezwaar(bezwaarschrift)

    Bezwaar maken betekent dat je de Belastingdienst vraagt een beslissing opnieuw te bekijken, zoals een aanslag, naheffing of boete. Dat moet binnen zes weken na de datum op de brief. Je schrijft waar je het niet mee eens bent en waarom.

    Belastingdienst
  • Bijdrage Zvw(inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet)

    De bijdrage Zvw is een bijdrage aan de zorgverzekering die je betaalt over je winst als ondernemer. In 2026 is dat 4,85% van je winst, tot een maximum. Je krijgt er een aparte aanslag voor, naast je aanslag inkomstenbelasting.

    Inkomstenbelasting
  • Boekenonderzoek(boekencontrole)

    Een boekenonderzoek is een controle van je aangiftes en je administratie door de Belastingdienst. Het gaat over een bepaalde periode of over bepaalde onderdelen, zoals je btw. Je krijgt het bijna altijd vooraf per brief te horen.

    Belastingdienst
  • Btw-aangifte(aangifte omzetbelasting)

    In de btw-aangifte geef je aan de Belastingdienst door hoeveel btw je aan klanten hebt gerekend en hoeveel btw je zelf hebt betaald op zakelijke kosten. Het verschil betaal je of krijg je terug. De meeste ZZP'ers doen dat elk kwartaal.

    Btw
  • Btw-identificatienummer(btw-id)

    Het btw-identificatienummer is het nummer waarmee je laat zien dat je ondernemer bent voor de btw. Je zet het op je facturen, je website en je briefpapier. Het ziet er zo uit: NL, negen cijfers, de letter B en twee cijfers.

    Btw

I

  • IB-aangifte(aangifte inkomstenbelasting)

    De IB-aangifte is je jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting. Als ondernemer geef je daarin je winst op, en de aftrekposten waar je recht op hebt. De aangifte over een jaar moet voor 1 mei van het jaar daarna binnen zijn.

    Inkomstenbelasting
  • Inkomensverklaring(IB-ondernemersverklaring)

    Een inkomensverklaring is een verklaring over je inkomen als ondernemer, ondertekend door je boekhouder of adviseur. Je hebt hem vooral nodig voor een hypotheek. De verklaring gaat uit van je cijfers van de afgelopen jaren, meestal drie.

    Cijfers

J

  • Jaarrekening(jaarcijfers, jaarstukken)

    Een jaarrekening is het financiële overzicht van je bedrijf over een heel jaar. Er staan een balans in (wat je bezit en wat je schuldig bent) en een winst-en-verliesrekening (wat je verdiende en uitgaf). Een eenmanszaak hoeft hem niet bij de KvK in te leveren, maar heeft hem wel nodig voor de aangifte en voor de bank.

    Cijfers

K

  • Kleineondernemersregeling(KOR)

    Met de kleineondernemersregeling (KOR) reken je geen btw aan je klanten en doe je geen btw-aangifte. Dat kan als je omzet in een kalenderjaar niet hoger is dan €20.000. Daar staat tegenover dat je ook geen btw op je kosten terugkrijgt.

    Btw
  • Kolommenbalans

    Een kolommenbalans is een overzicht van alle rekeningen uit je boekhouding naast elkaar, in kolommen. Je ziet in één oogopslag de saldi, en welk deel op de balans en welk deel in de winst-en-verliesrekening hoort. Hij wordt gebruikt om de boekhouding te controleren en als basis voor de jaarrekening.

    Cijfers
  • KvK-nummer(inschrijvingsnummer KvK)

    Het KvK-nummer is het nummer van acht cijfers dat je bedrijf krijgt als je je inschrijft bij de Kamer van Koophandel. Je zet het op je facturen, offertes, website en zakelijke mail. Klanten en de Belastingdienst zien er zo aan wie je bent.

    Starten

M

  • Machtiging

    Met een machtiging geef je iemand anders, zoals je boekhouder, toestemming om namens jou zaken te regelen bij de Belastingdienst. Bijvoorbeeld je aangifte doen of je gegevens inzien. Jij blijft verantwoordelijk voor wat er in je aangifte staat.

    Belastingdienst
  • MKB-winstvrijstelling

    Met de MKB-winstvrijstelling betaal je over een deel van je winst geen inkomstenbelasting. In 2026 is dat 12,7% van je winst, nadat de ondernemersaftrek eraf is. Je hoeft er niet voor aan het urencriterium te voldoen.

    Inkomstenbelasting

N

  • Naheffingsaanslag(naheffing)

    Een naheffingsaanslag is een aanslag voor belasting die je zelf had moeten aangeven en betalen, zoals btw, maar te laat, te weinig of niet hebt betaald. Heb je geen aangifte gedaan, dan schat de Belastingdienst het bedrag, vaak aan de hoge kant. Er komt meestal een boete bij.

    Belastingdienst

O

  • Omzet

    Omzet is het totaalbedrag dat je in een periode aan klanten hebt gefactureerd, zonder btw. Het is niet je winst: daarvoor gaan je kosten er nog van af. Voor de kleineondernemersregeling (KOR) kijk je naar je omzet, niet naar je winst.

    Btw
  • Omzetbelastingnummer(OB-nummer)

    Het omzetbelastingnummer is je nummer voor de btw bij de Belastingdienst. Je gebruikt het alleen in contact met de Belastingdienst, bijvoorbeeld als je belt of een brief stuurt. Bij een eenmanszaak bestaat het uit je burgerservicenummer, de letter B en twee cijfers.

    Btw

P

  • Prognose(begroting)

    Een prognose is een verwachting van je omzet, kosten en winst voor de komende tijd, meestal een jaar. Hij is onderbouwd met je cijfers van nu. Banken en hypotheekverstrekkers vragen erom als je nog niet drie jaar cijfers hebt, of als je inkomen verandert.

    Cijfers

R

  • Resultaat uit overige werkzaamheden

    Resultaat uit overige werkzaamheden is inkomen uit werk dat je niet in loondienst doet, terwijl je voor de Belastingdienst geen ondernemer bent. Denk aan een losse klus of een paar opdrachten naast je baan. Je betaalt er inkomstenbelasting over, maar krijgt geen ondernemersaftrek en geen MKB-winstvrijstelling.

    Inkomstenbelasting

S

  • Startersaftrek

    De startersaftrek is een extra aftrek bovenop de zelfstandigenaftrek voor beginnende ondernemers. In 2026 is dat €2.123. Je krijgt hem maximaal drie keer in je eerste vijf jaar als ondernemer.

    Inkomstenbelasting
  • Suppletie(correctie btw-aangifte, suppletieaangifte)

    Een suppletie is een correctie op een btw-aangifte die je al hebt ingediend. Gaat het om meer dan €1.000 te veel of te weinig btw, dan ben je verplicht een suppletie in te dienen. Kleinere fouten verwerk je in je volgende btw-aangifte.

    Btw

U

  • Uitstel van aangifte

    Met uitstel van aangifte krijg je meer tijd voor je aangifte inkomstenbelasting. Vraag je het zelf aan voor 1 mei, dan krijg je uitstel tot 1 september. Via een fiscaal dienstverlener kan het langer. Voor de btw-aangifte bestaat geen gewoon uitstel.

    Belastingdienst
  • Uitstel van betaling

    Uitstel van betaling betekent dat je een aanslag later mag betalen dan de datum op de brief. Je vraagt het aan als je bezwaar maakt tegen het bedrag, of als je het niet op tijd kunt betalen. Over de tijd dat je later betaalt, kan rente komen.

    Belastingdienst
  • Urencriterium

    Het urencriterium is de eis dat je minstens 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming werkt. Haal je dat, dan krijg je de zelfstandigenaftrek en eventueel de startersaftrek. Ook werk zoals je administratie en acquisitie telt mee.

    Inkomstenbelasting

V

  • Verliesverrekening

    Verliesverrekening betekent dat je een verlies met je bedrijf aftrekt van ander inkomen. Eerst van je andere inkomen in box 1 in hetzelfde jaar, zoals loon. Blijft er verlies over, dan verreken je het met de drie jaar ervoor of de negen jaar erna.

    Inkomstenbelasting
  • Verzuimboete

    Een verzuimboete krijg je als je een aangifte te laat of niet doet, of te laat betaalt. Voor een btw-aangifte die te laat is, is de boete €82. Had je een goede reden, dan kun je bezwaar maken; de boete kan dan vervallen of lager worden.

    Belastingdienst
  • Voorlopige aanslag

    Een voorlopige aanslag is een schatting van de inkomstenbelasting die je over een jaar betaalt of terugkrijgt. Je betaalt dan al tijdens het jaar, meestal in maandelijkse termijnen. Na je aangifte volgt de echte aanslag en wordt het verschil verrekend.

    Inkomstenbelasting
  • Vragenbrief

    Een vragenbrief is een brief waarin de Belastingdienst om uitleg of bewijs vraagt over je aangifte. Bijvoorbeeld over je uren, een aftrekpost of een grote uitgave. In de brief staat tot wanneer je kunt antwoorden.

    Belastingdienst

W

  • Winst-en-verliesrekening(resultatenrekening, W&V)

    Een winst-en-verliesrekening is een overzicht van je omzet en je kosten over een periode, zoals een jaar of een kwartaal. Wat er onder de streep overblijft is je winst, of je verlies. Hij is een vast onderdeel van je jaarrekening.

    Cijfers

Z

  • Zakelijke IBAN(zakelijke rekening)

    Een zakelijke IBAN is het rekeningnummer van een bankrekening die je alleen voor je bedrijf gebruikt. Voor een eenmanszaak is die niet verplicht. Wel houd je zo je zakelijke en privé-uitgaven makkelijk uit elkaar.

    Starten
  • Zakelijke kosten

    Zakelijke kosten zijn uitgaven die je doet voor je onderneming. Je trekt ze af van je omzet, zodat je belasting betaalt over je winst. Privé-uitgaven zijn nooit aftrekbaar.

    Inkomstenbelasting
  • Zelfstandigenaftrek

    De zelfstandigenaftrek is een vast bedrag dat je als ondernemer van je winst mag aftrekken, zodat je minder inkomstenbelasting betaalt. In 2026 is dat €1.200. Je krijgt hem als je aan het urencriterium voldoet.

    Inkomstenbelasting